Globe4D
Tijdreizen met vierdimensionale wereldbol

Globe4D laat kinderen op een bijzondere manier kennis maken met de aarde. Door 
een vierdimensionale wereldbol te bewegen reizen ze door de tijd en leren zo hoe 
onze planeet is ontstaan en welke veranderingen het te wachten staat.

De oude schoolkaart is vervangen door de computer. Maar Globe4D gaat nog een 
stap verder: een interactieve wereldbol waarmee scholieren door de tijd kunnen 
reizen.

Globe4D is een vierdimensionale wereldbol bestaande uit een witte bol en 
daaromheen een ring. Op de bol wordt het aardoppervlak geprojecteerd terwijl de 
tijd kan worden beïnvloed door aan de ring eromheen te draaien. “Je kunt de 
continenten voor je ogen zien verschuiven”, zegt bedenker Rick Companje

Toekomst 
Het is iets dat je moet hebben gezien om te geloven, de interactieve wereldbol geeft 
een compleet nieuwe dimensie aan vakken als geschiedenis en aardrijkskunde. Op 
de wereldbol in het midden van de tafel kunnen historische kaarten worden 
geprojecteerd, die meedraaien als je de wereldbol vastpakt. Verschuif je ook de 
tijdring, dan kun je zien wat de invloed van tijd en seizoenen doet. “Maar naast 
historische kaarten, kunnen we ook andere planeten of toekomstbeelden op de bol 
projecteren. Zo kun je zien wat er gebeurt als de zeespiegel stijgt door de opwarming 
van de aarde, of welke effecten aardbevingen en vulkaanuitbarstingen hebben.”

Rick deed het idee voor de bol op toen hij in een klaslokaal zag dat een platte aarde 
op een interactief schoolbord, het zogenaamde Whiteboard, werd geprojecteerd. 
Samen met drie studenten van de universiteit Leiden werkte hij enkele maanden 
later het idee uit en ontwikkelde de interactieve globe. Het eerste prototype werd in 
zes weken tijd gebouwd en trok veel belangstelling, onder meer van museum 
Naturalis in Leiden. “We reizen er de hele wereld mee over naar conferenties en 
musea. Inmiddels staat de 4D wereldbol in natuurhistorische musea in Maastricht, 
Portugal en Seoel”, laat hij weten. 

Sociaal 
De kaarten worden door Globe4D zelf gemaakt of komen voort uit samenwerking 
met wetenschappers. De door het team ontwikkelde software laat er berekeningen 
op los en vouwt zo de kaart om de beweegbare bol heen. “Het is een erg geschikte 
manier om kinderen te leren over de aarde. En daarnaast is het een heel sociaal 
apparaat, omdat je er met een groepje omheen kunt staan en samen de tijd kunt 
veranderen terwijl je aan de bol draait”, vertelt Rick.

Onder meer met behulp van LiveWIRE heeft het bedrijf van de globe een 
commercieel aantrekkelijk product weten te maken. Nu zet het team zich in om de 
vierdimensionale wereldbol onder te brengen bij bibliotheken, scholen en science 
centers en wil het in de toekomst nog meer internationale musea veroveren.